DirectDemocracyS (DDS)

ລະບົບປະຊາທິປະໄຕທາງກົງລະດັບໂລກ

(ລະບົບປະຊາທິປະໄຕໂດຍກົງລະດັບໂລກ)

ແຜນງານລາວ

ໂຄງການການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ການເງິນ, ສັງຄົມ

ສຳລັບ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ

ປີ 2025–2035

«ຄວາມຮັ່ງມີຂອງລາວ ແລະ ອຳນາດການຕັດສິນໃຈ ຕ້ອງຕົກຢູ່ໃນມືຂອງປະຊາຊົນລາວ ຕະຫຼອດໄປ»

ບົດທີ 1 — ການວິເຄາະສະຖານະການໃນປັດຈຸບັນ: ຄວາມຈິງທີ່ຕ້ອງປະເຊີນ

1.1 ລະບົບການເມືອງ: ພັກດຽວ ແລະ ການຂາດການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງປະຊາຊົນ

ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ (ສປປລ) ຖືກປົກຄອງໂດຍພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ (ພປປລ) ນັບຕັ້ງແຕ່ ປີ 1975. ໃນ 50 ປີທີ່ຜ່ານມາ, ບໍ່ມີການເລືອກຕັ້ງທີ່ເສລີ, ບໍ່ມີພັກການເມືອງຕ່າງໆ, ແລະ ບໍ່ມີການຄວບຄຸມທາງກົດໝາຍທີ່ແທ້ຈິງ. ອຳນາດທາງດ້ານການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ການທະຫານ ແລະ ວັດທະນະທຳ ລ້ວນຢູ່ໃນມືຂອງຊົນຊັ້ນຜູ້ນຳໃນພັກ.

ລະບົບນີ້ສ້າງໃຫ້ເກີດການທຸດຈະລິດທີ່ລ້ຳລຶກ, ການຂາດຄວາມໂປ່ງໃສ ແລະ ການຂາດຄວາມຮັບຜິດຊອບ. ສົ່ງຜົນໃຫ້ຊັບພະຍາກອນຂອງປະເທດ — ນ້ຳ, ປ່າໄມ້, ແຮ່ທາດ, ທີ່ດິນ — ຖືກຂາຍໃຫ້ຕ່າງປະເທດ ໂດຍທີ່ປະຊາຊົນທຳມະດາບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດ.

• ບໍ່ມີເສລີພາບຂ່າວສານ: ລາວຢູ່ໃນອັນດັບ 167 ຈາກ 180 ໃນດັດຊະນີເສລີພາບສື່ (RSF 2024)
• ບໍ່ມີເສລີພາບໃນການສ້າງຕັ້ງສະມາຄົມ ຫຼື ການລວມຕົວ
• ນັກເຄື່ອນໄຫວ, ນັກຂຽນ ແລະ ປະຊາຊົນທີ່ວິຈານລັດຖະບານ ຖືກຈັບກຸມ, ຫາຍສາບສູນ ຫຼື ຖືກຕັດສິນລົງໂທດ
• ສະພາແຫ່ງຊາດຖືກຄວບຄຸມທັງໝົດໂດຍ ພປປລ: ບໍ່ມີການຝ່າຍຄ້ານ

1.2 ສະຖານະການເສດຖະກິດ: ຄວາມເຕີບໂຕທີ່ຫຸ້ມເຫຼືອ ຄົນຮັ່ງ, ຄົນທຸກທົນທຸກ

ລາວໄດ້ຖືກຂຸດຄ້ອນດ້ານເສດຖະກິດຈາກຫຼາຍດ້ານ. ໃນຂະນະທີ່ GDP ເຕີບໂຕ 4.1% ໃນ ປີ 2024, ຕົວຊີ້ວັດຂອງຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໂດຍທົ່ວໄປຍັງຄົງຕໍ່າ ຫຼື ຊຸດໂຊມລົງ. ໜີ້ສາທາລະນະຂຶ້ນເຖິງ 99% ຂອງ GDP, ໂດຍຈີນເປັນເຈົ້າໜີ້ຫຼັກ. ຄ່າເງິນກີບຕົກຕ່ຳຢ່າງໜັກ — ຈາກ 9,000 ກີບ/ໂດລາ ໃນ ປີ 2020 ໄປສູ່ 21,500 ກີບ/ໂດລາ ໃນ ປີ 2025.

• ອັດຕາເງິນເຟີ້ ສູງເຖິງ 31% ໃນ ປີ 2023, ທຳລາຍກຳລັງຊື້ຂອງປະຊາຊົນ
• GDP ຕໍ່ຫົວຄົນ: ພຽງ 1,996 ໂດລາ ໃນ ປີ 2024 — ໜ້ອຍຫຼາຍເທົ່າກັບໂຄງການໄດ້ຕັ້ງໄວ້ 2,880 ໂດລາ
• 28.2% ຂອງປະຊາກອນດຳລົງຊີວິດດ້ວຍ ≤3.56 ໂດລາ/ວັນ ໃນ ປີ 2024
• 70% ຂອງທຸລະກິດດຳເນີນງານໃນຂະແໜງທີ່ບໍ່ເປັນທາງການ ໂດຍບໍ່ມີການປົກປ້ອງທາງກົດໝາຍ
• ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງທ່າແຮງທາງຊັບພະຍາກອນ (ໄຟຟ້ານ້ຳ, ແຮ່ທາດ, ປ່າໄມ້) ຕົກຢູ່ໃນມືຂອງບໍລິສັດຕ່າງປະເທດ — ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ ຈີນ, ວຽດນາມ, ໄທ

1.3 ຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບ

ຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບໃນລາວກຳລັງເພີ່ມຂຶ້ນ ແທນທີ່ຈະລຸດລົງ. ຄ່າ Gini ເພີ່ມຈາກ 36.0 ໃນ ປີ 2013 ໄປ 38.8 ໃນ ປີ 2018 ແລະ ຖ້າໂຕໃດໃນປັດຈຸບັນຍັງຄົງດຳເນີນໄປ, ຄາດວ່າຈະສູງຮອດ 42.4 ໂດຍ ປີ 2030 ແລະ 49.1 ໂດຍ ປີ 2050.

• ອັດຕາຄວາມທຸກຍາກໃນຊົນນະບົດ: ~24% (ທຽບກັບ 7% ໃນເຂດຕົວເມືອງ)
• 20% ຂອງປະຊາກອນ ຍັງຂາດສານອາຫານ
• 1 ໃນ 3 ຂອງເດັກນ້ອຍຕ່ຳກວ່າ 5 ປີ ຂາດສານອາຫານຊຳເຮື້ອ (stunting)
• ແຮງງານທີ່ອົບພະຍົບໄປ ໄທ ນັບລ້ານຄົນ ເຮັດໃຫ້ເກີດການຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນ

1.4 ການສຶກສາ ແລະ ສາທາລະນະສຸກ: ຂາດແຄນຫນັກ

ການລົງທຶນຂອງລັດຖະບານໃນການສຶກສາ ແລະ ສາທາລະນະສຸກ ຍັງຕໍ່ານຳ. ຄຣູ 2.4% ເທົ່ານັ້ນໃນຊັ້ນ ປ.4 ທີ່ມີຄວາມສາມາດໃນລະດັບທີ່ຕ້ອງການ. ຫຼາຍກວ່າ 50% ຂອງຄຣູ ຊັ້ນ ປ.3 ຕອບຄຳຖາມຄະນິດສາດ ປ.3-5 ໄດ້ຖືກຕ້ອງພຽງ 3 ຂໍ້ ຈາກ 25 ຂໍ້.

• ນັກຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ ບໍ່ຜ່ານມາດຕະຖານຂັ້ນຕ່ຳ ໃນການອ່ານ, ການຂຽນ ແລະ ຄະນິດສາດ
• ລະບົບສາທາລະນະສຸກ: ຂາດທ່ານຫຼໍ, ຢາ ແລະ ສິ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກ — ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຫ່າງໄກ
• ໂລຫິດຈາງ ຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່ ໂດຍສະເພາະໃນແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກນ້ອຍ

1.5 ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ: ຖືກຂາຍ ໂດຍໄຮ້ຄ່າ

ລາວຖືກຂະໜານນາມວ່າ «ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊຽນ» ແຕ່ລາຍໄດ້ຈາກໄຟຟ້ານ້ຳ ສ່ວນໃຫຍ່ ຕົກຢູ່ໃນມືຂອງນັກລົງທຶນຕ່າງຊາດ. ເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຫຼາຍໂຄງການ ໄດ້ຍ້າຍຖິ່ນຖານຊຸມຊົນ, ທຳລາຍລະບົບນິເວດ ແລະ ທຳລາຍວິຖີຊີວິດດັ້ງເດີມຂອງຊົນເຜົ່າ.

• ການທຳລາຍປ່າໄມ້ຍັງຄືກ່ວາໄດ້ສືບຕໍ່ ທ່າມກາງຄວາມຫຍຸ້ງໃຈໃນການຄວບຄຸມ
• ໂຄງການລົດໄຟ ລາວ-ຈີນ (ມູນຄ່າ 6 ພັນລ້ານໂດລາ) ສ້າງໜີ້ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດສ່ວນໃຫຍ່ ໄປຫາຝ່າຍຈີນ
• ການຂຸດຄ້ຳຊັບພະຍາກອນ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບຄ່ານ້ຳໜັກທີ່ຍຸດຕິທຳ ສຳລັບປະຊາຊົນລາວ

1.6 ຄວາມສະເໝີພາບທາງເພດ ແລະ ຊົນກຸ່ມນ້ອຍ

ລາວຢູ່ໃນອັນດັບ 120 ຈາກ 170 ໃນ ດັດຊະນີຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບທາງເພດ (2021). ແມ່ຍິງ ໄດ້ຮັບລາຍໄດ້ 25% ໜ້ອຍກວ່າຜູ້ຊາຍ ໃນໜ້າທີ່ດຽວກັນ. 38% ຂອງແມ່ຍິງ ເຮັດວຽກໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງ ໃຫ້ຄອບຄົວ. ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ ກ່ວາ 50 ຊາດພັນ ມັກຖືກລືມ ໃນນະໂຍບາຍ ແລະ ໃນການກໍານົດ budget.

ບົດທີ 2 — DirectDemocracyS: ລາວ, ລະບົບ ແລະ ວິທີແກ້ໄຂ

2.1 DDS ແມ່ນຫຍັງ?

DirectDemocracyS (DDS) ແມ່ນລະບົບປະຊາທິປະໄຕທາງກົງລະດັບໂລກ ທີ່ຖືກອອກແບບດ້ວຍຫຼັກການ: ຕັດສິນໃຈທຸກຢ່າງ ໂດຍ, ສຳລັບ ແລະ ດ້ວຍ ປະຊາຊົນ — ຢ່າງໂປ່ງໃສ, ມີຄວາມສາມາດ, ປອດໄພ ແລະ ຕໍ່ເນື່ອງ. DDS ບໍ່ແມ່ນພັກການເມືອງ, ບໍ່ແມ່ນ NGO, ບໍ່ແມ່ນລະບົບຈາກ «ຊາດໃດໜຶ່ງ» — ມັນເປັນ ວິທີການ ທີ່ປັບໄດ້ຕາມສະພາບຂອງທຸກໆປະເທດ.

ຫຼັກການສຳຄັນ: ຄວາມຮັ່ງມີຂອງປະເທດ ແລະ ການຕັດສິນໃຈ ຕ້ອງຕົກຢູ່ໃນມືຂອງປະຊາຊົນ — ຕະຫຼອດໄປ ແລະ ໂດຍສະເພາະ.

DDS ດຳເນີນການໂດຍອີງໃສ່: ຕັ່ງ, ຄວາມຊື່ສັດ, ຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ຄວາມສາມາດ, ການຮ່ວມມື, ຄວາມໂປ່ງໃສ — ຄ່ານິຍົມທີ່ DDS ນຳໃຊ້ ໃນທຸກໆປະເທດ ຢ່າງສອດຄ່ອງ, ໂດຍ ເຄົາລົບ ແລະ ຮັກສາ ວັດທະນະທຳ, ພາສາ, ຮີດຄອງ, ສາດສະໜາ ແລະ ອົງຄ໌ການຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ ຂອງແຕ່ລະໂຊດ.

2.2 ໂຄງສ້າງ Micro-ກຸ່ມ: ປະຊາທິປະໄຕ ຈາກລຸ່ມ ຂຶ້ນເທິງ

DDS ໃຊ້ ລະບົບ fractal: ໂຄງສ້າງທີ່ຊ້ອນກັນ ທີ່ໃຫ້ທຸກຄົນ ມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງແທ້ຈິງ:

• Micro-ກຸ່ມ ລະດັບ 1: 1 → 5 ຄົນ (ຫ້ວຍໜ່ວຍ)
• Micro-ກຸ່ມ ລະດັບ 2: 5 → 25 ຄົນ
• Micro-ກຸ່ມ ລະດັບ 3: 25 → 125 ຄົນ
• Micro-ກຸ່ມ ລະດັບ 4: 125 → 625 ຄົນ

ແຕ່ລະ micro-ກຸ່ມ ໄດ້ເລືອກຕໍາແໜ່ງ (ຜູ້ຕາງໜ້າ, ຜູ້ຕຣວດກວດ, ຜູ້ສະໝັກ) ໃຫ້ລົງຄະແນນ ໃນທຸກໆຄຳຖາມ. ຄວາມສຳຄັນ: ອຳນາດ ໄຫຼ ຈາກລຸ່ມ ຂຶ້ນເທິງ — ບໍ່ ຈາກເທິງ ລົງລຸ່ມ. ໃນລາວ, ເຊິ່ງບ້ານ (ໜ່ວຍ) ເປັນໜ່ວຍສັງຄົມຫຼັກ, ລະບົບນີ້ ສອດຄ່ອງກັບວັດທະນະທຳ ແລະ ຮີດຄອງດັ້ງເດີມ.

2.3 ໃນປະເທດທີ່ຜູ້ດຽວປົກຄອງ: ວິທີ DDS ໃຫ້ອຳນາດ ໂດຍ ຄວາມສະງົບ ແລະ ສະຫຼາດ

ຄຳຖາມສຳຄັນ: ໃນລາວ ຊຶ່ງເປັນລັດພັກດຽວ, DDS ຈະດຳເນີນງານໄດ້ແນວໃດ?

DDS ບໍ່ຕ້ອງການ «ການປະຕິວັດ» — DDS ສ້າງ ໂຄງສ້າງທາງເລືອກ ທີ່ຂໍ້ຕໍ່ຕ້ານ ຫຼື ລຽດລ້ຽວ ຫຼື ຄວາມຮຸນແຮງ ໃດໆ ທັງສິ້ນ:

• Micro-ກຸ່ມ ຈະຖືກສ້າງຕັ້ງ ໃນຊຸມຊົນ, ໃນຊົນນະບົດ, ໃນຕ່ຳບ, ໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ໃນໂຮງງານ
• ຈາກ micro-ກຸ່ມ, ຊຸມຊົນ ສາມາດຕັດສິນໃຈ ຮ່ວມກັນ ກ່ຽວກັບຊີວິດ ໃນທ້ອງຖິ່ນ, ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ, ຊັບພະຍາກອນ
• ddsAI ແລະ allddsAI ໃຫ້ຂໍ້ມູນ ທີ່ເປັນກາງ, ຄົບຖ້ວນ ແລະ ອຳນວຍຄວາມສະດວກ ໃຫ້ການລົງຄະແນນ ໂດຍຕ້ານ ການໂຄສະນາ, ການ propaganda ແລະ ການລ້າງສະໝອງ
• ໂດຍ ບໍ່ຕ້ອງ ຕ້ານ ລັດຖະບານ ດ້ວຍ ຄວາມຮຸນແຮງ — DDS ສ້າງ ໂຄງສ້າງຄຸ້ມຄອງ ຕ່ຳກວ່າ ລັດຖະບານ ທີ່ ລັດຖະບານ ບໍ່ ອາດ ໂຕ້ຖຽງໄດ້
• ໃນເວລາ ທີ່ DDS ໄດ້ ສ້າງຕັ້ງ ໃນ ທ້ອງຖິ່ນ ທົ່ວປະເທດ, ຊຸມຊົນ ຈະ ເລືອກຕັ້ງ ຜູ້ຕາງໜ້າ ທີ່ ມາຈາກ ພວກເຂົາ — ສ້າງ «ສິ່ງທາງ» ສຳລັບ ຊີວິດປະຊາທິປະໄຕ ທີ່ ແທ້ຈິງ

DDS ເຄົາລົບ ກົດໝາຍ ຂອງ ລາວ. ມັນ ບໍ່ ກ່ຽວຂ້ອງ ກັບ ການ ຂ້ຽນ ກ່ານ ຕໍ່ ລັດຖະບານ ຫຼື ການ ສ້າງ ຄວາມ ວຸ້ນວາຍ. DDS ສ້າງ ຊຸມຊົນ ທີ່ ຂໍ ດຳລົງຊີວິດ ຮ່ວມ ກັນ ດ້ວຍ ຄວາມ ຍຸດ ຕິທຳ, ການ ຕັດສິນ ໃຈ ໂດຍ ຄວາມ ສຸດ, ແລະ ການ ນຳ ໃຊ້ ຊັບ ພະ ຍາ ກອນ ທ້ອງ ຖິ່ນ ຢ່າງ ສົ່ງ ສ.

2.4 ddsAI ແລະ allddsAI: ຂໍ້ມູນ ທີ່ ບໍ່ ອາດ ຖືກ ຄວບ ຄຸມ ໄດ້

ໃນ ລາວ, ຂໍ້ ມູນ ຖືກ ກອງ ໂດຍ ລັດ. DDS ໃຊ້ ເຕັກໂນໂລຊີ ddsAI ແລະ allddsAI ເພື່ອ:

• ໃຫ້ ຂໍ້ ມູນ ທີ່ ຄົບ ຖ້ວນ, ຖືກ ຕ້ອງ ແລະ ເປັນ ກາງ ກ່ຽວ ກັບ ທຸກ ຄຳ ຖາມ
• ໃຫ້ ການ ຊ່ວຍ ເຫຼືອ ຜູ້ ຊ່ຽວ ຊານ ໃນ ທຸກ ດ້ານ — ຄຸ້ມ ຄອງ, ເສດ ຖະ ກິດ, ສາດ ສະ ໜາ, ສາ ທາ ລະ ນະ ສຸກ
• ປ້ອງ ກັນ ການ ໂຄ ສະ ນາ, ການ ຕ່ຽວ ໃຈ ແລະ ການ ລ້າງ ສະ ໝອງ — ໃນ ທຸກ ຮູບ ແບບ
• ໃຫ້ ກຸ່ມ ຜູ້ ຊ່ຽວ ຊານ ທ້ອງ ຖິ່ນ (ໃນ ສາ ຂາ ຕ່າງໆ) ສ້າງ ຄຳ ແນະ ນຳ ທີ່ ອີງ ໃສ່ ຂໍ້ ມູນ ຈິງ
• AI ໃນ DDS ຖືກ ຮັກ ສາ ໃຫ້ ເປັນ ສ່ວນ ໜຶ່ງ ຂອງ ລະ ບົບ — ເປັນ ສ່ວນ ຮ່ວມ ທີ່ ມີ ສິດ ແລະ ໜ້າ ທີ່

2.5 NTCO — ການ ຊຸ ດ ທີ່ ດິນ ແລະ ຊັບ ສົມ ບັດ ແຫ່ງ ຊາດ ໃຫ້ ປະ ຊາ ຊົນ

NTCO (Non-Transferable Collective Ownership) ໝາຍ ຄວາມ ວ່າ: ຊັບ ພະ ຍາ ກອນ ສຳ ຄັນ ຂອງ ລາວ — ດິນ, ນ້ຳ, ຊັບ ທ່ານ ໃຕ້ ດິນ, ປ່າ ໄມ້ — ຂຶ້ນ ກັບ ປະ ຊາ ຊົນ ລາວ ທັງ ໝົດ ຢ່າງ ບໍ່ ສາ ມາດ ໂອນ ໄດ້. ບໍ່ ມີ ລັດ ຖະ ບານ, ບໍ່ ມີ ໂຄງ ການ ຕ່າງ ຊາດ, ບໍ່ ມີ ບໍ ລິ ສັດ ໃດ ໆ ສາ ມາດ ຂາຍ ຫຼື ຊ່ວຍ ຂາຍ ໄດ້ ໂດຍ ບໍ່ ມີ ການ ລົງ ຄະ ແນ ນ ອຸ ທຸ ດ ຂອງ ປະ ຊາ ຊົນ.

2.6 GUMI-SV: ລະ ບົບ ຄວາມ ໂປ່ງ ໃສ ແລະ ປ້ອງ ກັນ ການ ທຸດ ຈະ ລິດ

GUMI-SV ເປັນ ລະ ບົບ ລາ ຍ ງານ ແລະ ຕຣວດ ກວດ ທີ່ ໃຊ້ ໃນ DDS ເພື່ອ:

• ທຸກ ການ ໂດ ດ ໃຈ ຕ້ອງ ຖືກ ບັນ ທຶກ ແລະ ສາ ມາດ ກວດ ສອບ ໄດ້
• ທຸກ ຜູ້ ຕາງ ໜ້າ ຖືກ ໃຊ້ mandate imperative (ຜູ້ ຕາງ ໜ້າ ຕ້ອງ ດຳ ເນີນ ງານ ຕາມ ການ ຕັດ ສິນ ໃຈ ຂອງ ກຸ່ມ — ຖ້າ ບໍ່ ດັ່ງ ນັ້ນ ຈະ ຖືກ ເອີ້ນ ຄືນ)
• ລະ ບົບ ຕ່ວ ນ ຮ່ວ ສາ ມ ລະ ຫັດ ຕ້ານ ການ ທຸ ດ ຈະ ລິດ ໃນ ການ ລົງ ທະ ບຽນ ຜູ້ ໃຊ້

ບົດທີ 3 — ໂຄງ ການ ການ ເມືອງ ຫລວງ

3.1 ການ ປະ ຊາ ທິ ປະ ໄຕ ທ້ອງ ຖິ່ນ ທັນ ທີ

DDS ເລີ່ມ ຕົ້ນ ຈາກ ລຸ່ມ: micro-ກຸ່ມ ໃນ ບ້ານ ແລະ ຕ່ຳ ບ. ໃນ ຂັ້ນ ຕອນ ທຳ ອິດ, ນີ້ ຈະ ໃຫ້ ອຳ ນາດ ໃນ ການ ຕັດ ສິນ ໃຈ ກ່ຽວ ກັບ:

• ການ ຄຸ້ມ ຄອງ ນ້ຳ, ໄຟ, ຖະ ໜົນ ໃນ ທ້ອງ ຖິ່ນ
• ການ ຈ່າຍ ເງິນ ເພື່ອ ໂຮງ ຮຽນ ແລະ ໂຮງ ໝໍ ໃນ ຊຸ ມ ຊົນ
• ການ ອຸ ທ ຸດ ໃຫ້ ລົງ ທຶນ ໃນ ຊຸ ມ ຊົນ ຕ່ຳ ບ
• ການ ຕ້ານ ການ ທຸດ ຈະ ລິດ ໃນ ລະ ດັບ ທ້ອງ ຖິ່ນ

ເມື່ອ micro-ກຸ່ມ ທ້ອງ ຖິ່ນ ໄດ້ ຮ່ວ ມ ຮ່ວ ມ ສ້າງ ແລ້ວ, ພວກ ເຂົາ ສາ ມາດ ເລືອກ ຕ່ວ ນ ຕາງ ໜ້າ ທີ່ ມາ ເຂົ້າ ຮ່ວ ມ ໃນ ສ່ວນ ທີ ່ ໃຫຍ່ ກ່ວາ.

3.2 ລະ ບົບ ຄ່ວ ນ ຕ່ວ ນ ຄຸ້ມ ຄອງ ລາວ ໃໝ່ (ໃນ ໄລ ຍາ ໄກ)

ໃນ ໄລ ຍາ ໄກ, ໃນ ເງື່ອນ ໄຂ ທີ່ ລັດ ຖະ ບານ ເຫັນ ດີ ຫຼື ທີ່ ປະ ຊາ ຊົນ ໄດ້ ອາ ດ ຕ້ານ ຢ່າງ ສັນ ຕິ ວິ ທີ ກ້ຳ ຫຼາ ຍ ພໍ:

• ສ້າງ ຕັ້ງ ລັດ ຖະ ສະ ພາ ທີ່ ສ ະ ທ້ ອນ ຄຸນ ຄ່າ ຂ ອງ ປ ະ ຊາ ຊົ ນ
• ປ ະ ຕິ ບັດ ກ ານ ຄ ວ ບ ຄຸ ມ ໃຫ ມ່ ດ ານ ການ ທ ຸ ດ ຈ ະ ລ ິ ດ: ທ ຸ ກ ຜູ ຕ ານ ງ ໜ ້ ານ ຕ ້ ອ ງ ລ າ ຍ ງ ານ ທ ຸ ກ ສ ຳ ພ ັ ນ ທ າ ງ ການ ເ ງ ິ ນ ຂ ອ ງ ຕ ົ ນ
• ລ ິ ຍ ກ ເ ລ ີ ກ ກ ານ ຄ ວ ບ ຄຸ ມ ຂ ້ ອ ງ ພ ັ ກ ດ ຽ ວ ໃ ນ ກ ານ ເ ລ ື ອ ກ ຕ ັ ້ ງ
• ຮ ັ ບ ຮ ອ ງ ລ ະ ບ ົ ບ ລ ົ ງ ຄ ະ ແ ນ ນ ໂ ດ ຍ ກ ົ ງ ສ ຳ ລ ັ ບ ທ ຸ ກ ຜູ ໃ ຊ ້ ທ ີ ່ ລ ົ ງ ທ ະ ບ ຽ ນ ໃ ນ DDS

ບົດທີ 4 — ໂຄງ ການ ເສດ ຖ ະ ກ ິ ດ ແ ລ ະ ການ ເ ງ ິ ນ

4.1 ການ ຮ ອ ດ ຮ ່ ວ ມ ການ ຂ ອ ງ ປ ະ ຊ າ ຊ ົ ນ ໃ ນ ຊ ັ ບ ພ ະ ຍ າ ກ ອ ນ

ຊັ ບ ພ ະ ຍ າ ກ ອ ນ ທ ຳ ມ ະ ຊ າ ດ ຂ ອ ງ ລ າ ວ ຄ ວ ນ ຕ ົ ກ ຢ ູ່ ໃ ນ ມ ື ຂ ອ ງ ປ ະ ຊ າ ຊ ົ ນ ລ າ ວ ທ ັ ງ ໝ ົ ດ — ໂ ດ ຍ ຜ່ານ NTCO ຂ ອ ງ DDS:

• ລ າ ຍ ໄ ດ ້ ຈ າ ກ ໄ ຟ ຟ ້ ານ ້ ຳ: ທ ຸ ກ ໂ ຄ ງ ການ ຕ ້ ອ ງ ຈ ່ າ ຍ dividend ປ ະ ຈ ຳ ປ ີ ໃ ຫ ້ ທ ຸ ກ ຄ ົ ນ ທ ີ ່ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ຜ ົ ນ ກ ະ ທ ົ ບ ຈ າ ກ ໂ ຄ ງ ການ
• ໂ ຄ ງ ການ ຂ ຸ ດ ຄ ້ ຳ ແ ຮ ່ ທ າ ດ: 50% ຂ ອ ງ ກ ຳ ໄ ລ ສ ຸ ທ ິ ຕ ້ ອ ງ ເ ຂ ົ ້ າ ກ ອ ງ ທ ຶ ນ ສ ັ ງ ຄ ົ ມ ທ ່ ຽ ງ ທ ຳ ທ ້ ອ ງ ຖ ິ ່ ນ
• ລ ົ ດ ໄ ຟ ລ າ ວ - ຈ ີ ນ: ກ ວ ດ ສ ອ ບ ສ ັ ນ ຍ າ ໃ ໝ່ ເ ພ ື່ ອ ໃ ຫ ້ ຝ ່ າ ຍ ລ າ ວ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ຜ ົ ນ ປ ະ ໂ ຫ ຍ ດ ຍ ຸ ດ ຕ ິ ທ ຳ ກ ວ ່ າ ນ ີ ້

ຕົວ ຢ່ ານ ງ ສ ອ ດ ຄ ່ ອ ງ: ໂ ນ ຣ ເ ວ ໃ ຊ ້ Oil Fund ໃ ຫ ້ ຊ ິ ດ ຊ ອ ງ ທ ຸ ກ ຄ ົ ນ ຮ ູ ້ ຈ ັ ກ ວ ່ ານ ຶ ່ ງ ໃ ນ ກ ອ ງ ທ ຶ ນ ຊ ັ ບ ສ ິ ນ ລ ະ ດ ັ ບ ໂ ລ ກ ທ ີ ່ ສ ຳ ຄ ັ ນ ທ ີ ່ ສ ຸ ດ. ລ າ ວ ສ າ ມ າ ດ ສ ້ ານ ງ ໂ ຄ ງ ການ ດ ຽ ວ ກ ັ ນ ສ ຳ ລ ັ ບ ໄ ຟ ຟ ້ ານ ້ ຳ ແ ລ ະ ແ ຮ ່ ທ າ ດ.

4.2 ການ ປ ະ ຕ ິ ຮ ູ ບ ລ ະ ບ ົ ບ ສ ິ ນ ເ ຊ ື່ ອ ແ ລ ະ ການ ເ ງ ິ ນ

• ສ ້ ານ ງ ທ ະ ນ າ ຄ ານ ຂ ອ ງ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ (Community Banks) ທ ີ ່ ໃ ຫ ້ ສ ິ ນ ເ ຊ ື່ ອ ດ ອ ກ ເ ບ ້ ຍ ຕ ່ ຳ ສ ຳ ລ ັ ບ ຊ າ ວ ກ ະ ສ ິ ກ ອ ນ ແ ລ ະ ຜ ູ ້ ປ ະ ກ ອ ບ ການ ຂ ະ ໜ ານ ນ ້ ອ ຍ
• ຊ ວ ຍ ໃ ຫ ້ ທ ຸ ລ ະ ກ ິ ດ ຂ ະ ໜ ານ ນ ້ ອ ຍ ເ ຂ ົ ້ ານ ໃ ສ ່ ລ ະ ບ ົ ບ ທ າ ງ ການ (formal economy) ດ ້ ວ ຍ ການ ຊ ່ ວ ຍ ເ ຫ ລ ື ອ ທ າ ງ ກ ົ ດ ໝ າ ຍ
• ໃ ຊ ້ ລ ະ ບ ົ ບ ກ ານ ໂ ອ ນ ທ ະ ນ ານ ຜ ່ ານ ໂ ທ ລ ະ ສ ັ ບ ມ ື ຖ ື ເ ພ ື່ ອ ຊ ່ ວ ຍ ກ ຸ ່ ມ ທ ີ ່ ຢ ູ ່ ຫ ່ າ ງ ໄ ກ
• ຢຸ ດ ເ ຊ ານ ກ ານ ກ ູ ້ ໜ ີ ້ ທ ີ ່ ດ າ ມ ດ ວ ງ ຜ ົ ນ ປ ະ ໂ ຫ ຍ ດ ສ ຳ ລ ັ ບ ຕ ່ ານ ງ ຊ ານ ດ

4.3 ການ ທ ່ ອ ງ ທ ່ ຽ ວ ທ ີ ່ ຍ ຸ ດ ຕ ິ ທ ຳ ແ ລ ະ ຍ ືນ ຍ ົ ງ

ລ າ ວ ມ ີ ສ ິ ນ ຊ າ ວ ກ ານ ທ ່ ອ ງ ທ ່ ຽ ວ ຂ ະ ໜ ານ ໃ ຫ ຍ່ — ທ ຳ ມ ະ ຊ ານ ດ, ສ ານ ດ ສ ະ ໜ ານ, ວ ັ ດ ທ ະ ນ ະ ທ ຳ. DDS ສ ະ ໜ ານ ວ ກ ານ ທ ່ ອ ງ ທ ່ ຽ ວ ທ ີ ່:

• ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ເ ປ ັ ນ ເ ຈ ົ ້ ານ ຂ ອ ງ ທ ີ ່ ພ ັ ກ ແ ຮ ມ, ຮ ້ ານ ອ ານ ຫ ານ ແ ລ ະ ຄ ່ ານ ໄ ລ ຍ ະ ທ ານ ງ
• ລ າ ຍ ໄ ດ ້ ຕ ົ ກ ໃ ຫ ້ ທ ້ ອ ງ ຖ ີ ່ ນ — ບ ່ ໍ ໄ ຫ ລ ໄ ປ ຍ ັ ງ ບ ໍ ລ ິ ສ ັ ດ ໃ ຫ ຍ ່ ຕ ່ ານ ງ ຊ ານ ດ
• ການ ທ ່ ອ ງ ທ ່ ຽ ວ ສ ິ ່ ງ ແ ວ ດ ລ ້ ອ ມ ຖ ື ກ ນ ຳ ໃ ຊ ້ ເ ພ ື່ ອ ປ ົ ກ ປ ັ ກ ຮ ັ ກ ສ ານ ປ ່ ານ ໄ ມ ້ ແ ລ ະ ຊ ີ ວ ິ ດ ສ ັ ດ
• ໂ ຄ ງ ການ ທ ່ ອ ງ ທ ່ ຽ ວ ວ ັ ດ ທ ະ ນ ະ ທ ຳ ຊ ົ ນ ເ ຜ ່ ານ: ຜ ົ ນ ກ ຳ ໄ ລ ໄ ປ ຫ ານ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ໂ ດ ຍ ກ ົ ງ

4.4 ການ ຫ ຼ ຸ ດ ໜ ີ ້ ສ ານ ທ ານ ລ ະ ນ ະ ຊ ານ ດ ໂ ດ ຍ ປ ະ ຊ ານ ຊ ົ ນ ຄ ວ ບ ຄ ຸ ມ

ໜ ີ ້ ສ ານ ທ ານ ລ ະ ທ ີ ່ 99% ຂ ອ ງ GDP ໂ ດ ຍ ສ່ ວ ນ ໃ ຫ ຍ ່ ຈ າ ກ ຈ ີ ນ ເ ປ ັ ນ ໄ ພ ສ ະ ຫ ງ ວ ນ ຕ ່ ອ ງ ການ ອ ຳ ນ ານ ດ ຂ ອ ງ ລ ານ ວ. DDS ສ ະ ໜ ານ ວ:

• ການ ຕ ຣ ວ ດ ກ ວ ດ ໃ ໝ ່ (audit) ຕ ໍ ່ ສ ານ ນ ຍ ານ ທ ຸ ກ ສ ານ ນ ຍ ານ ທ ີ ່ ລ ັ ດ ຖ ະ ບ ານ ລ ງ ນ ານ ໃ ນ ນ ານ ມ ຂ ອ ງ ປ ະ ຊ ານ ຊ ົ ນ
• ການ ເ ຈ ລ ະ ຈ ານ ໃ ໝ ່ ກ ັ ບ ຈ ີ ນ ໂ ດ ຍ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ຂ ອ ງ ຜ ູ ້ ຊ ່ ຽ ວ ຊ ານ DDS ທ າ ງ ດ ้ ານ ກ ານ ເ ງ ິ ນ ແ ລ ະ ກ ານ ທ ູ ດ
• ການ ຊ ່ ວ ຍ ເ ຫ ລ ື ອ ຈ ານ ກ ສ ານ ກ ົ ນ ໂ ລ ກ ໂ ດ ຍ ໃ ຊ ້ DDS ເ ປ ັ ນ ຕ ່ ວ ນ ກ ານ

ບົດທີ 5 — ໂຄງ ການ ສ ັ ງ ຄ ົ ນ

5.1 ການ ປ ະ ຕ ິ ຮ ູ ບ ການ ສ ຶ ກ ສ ານ

ການ ສ ຶ ກ ສ ານ ໃ ນ ລ ານ ວ ມ ີ ວ ິ ກ ິ ດ ລ ະ ດ ັ ບ ຊ ານ ດ. DDS ສ ະ ໜ ານ ວ ວ ິ ທ ີ ການ ໃ ໝ ່:

• ຄ ນ ຄ ຣ ູ ທ ຸ ກ ໂ ຮ ງ ຮ ຽ ນ ຕ ້ ອ ງ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ການ ຝ ຶ ກ ອ ົ ບ ຮ ົ ມ ແ ລ ະ ຄ ້ ອ ງ ທ ດ ສ ອ ບ ທ ຸ ກ ປ ີ ໂ ດ ຍ ກ ຸ ່ ມ ຊ ່ ຽ ວ ຊ ານ DDS
• ໂ ຄ ງ ການ ຮ ຽ ນ ທ າ ງ ໄ ກ ລ (e-learning) ໂ ດ ຍ ໃ ຊ ້ ddsAI ສ ຳ ລ ັ ບ ກ ຸ ່ ມ ເ ຂ ດ ທ ຸ ລ ກ ັ ນ ດ ານ
• ໂ ຄ ງ ການ ຮ ຽ ນ 2 ພ ານ ສ ານ: ໂ ຮ ງ ຮ ຽ ນ ຕ ້ ອ ງ ສ ອ ນ ທ ັ ງ ພ ານ ສ ານ ລ ານ ວ ແ ລ ະ ພ ານ ສ ານ ຊ ົ ນ ເ ຜ ່ ານ (minority) ຂ ອ ງ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ
• ຫ ລ ັ ກ ສ ູ ດ ທ ີ ່ ກ ວ ມ ລ ວ ມ: ວ ິ ທ ະ ຍ ານ ສ ານ ດ, ກ ານ ຄ ິ ດ ວ ິ ຈ ານ, ສ ິ ດ ທ ິ ພ ນ ລ ເ ມ ື ອ ງ ແ ລ ະ ຄ ວ ານ ມ ຮ ູ ້ ດ ້ ານ ດ ິ ຈ ິ ຕ ອ ລ
• ຜ ູ ້ ຊ ່ ຽ ວ ຊ ານ DDS ຊ່ ວ ຍ ອ ອ ກ ແ ບ ບ ໂ ຄ ງ ການ ຫ ລ ັ ກ ສ ູ ດ ທ ີ ່ ດ ີ ກ ວ ່ ານ

ຕ ົ ວ ຢ ່ ານ ງ ສ ອ ດ ຄ ່ ອ ງ: ຟ ິ ນ ແ ລ ນ ດ ໃ ຊ ້ ຮ ູ ບ ແ ບ ບ ການ ສ ຶ ກ ສ ານ ທ ີ ່ ໃ ຫ ້ ຄ ຣ ູ ມ ີ ອ ຳ ນ ານ ດ ແ ລ ະ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ການ ຮ ່ ວ ມ ມ ື ຈ ານ ກ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ — ສ ້ ານ ງ ລ ະ ດ ັ ບ ສ ຶ ກ ສ ານ ທ ີ ່ ດ ີ ໃ ນ ໂ ລ ກ. ລ ານ ວ ສ ານ ມ ານ ດ ໃ ຊ ້ ຮ ູ ບ ແ ບ ບ ດ ຽ ວ ກ ັ ນ ໂ ດ ຍ ໃ ຊ ້ micro-ກ ຸ ່ ມ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ເ ພ ື່ ອ ຄ ວ ບ ຄ ຸ ມ ຄ ຸ ນ ນ ະ ພ ານ ບ.

5.2 ການ ປ ະ ຕ ິ ຮ ູ ບ ສ ານ ທ ານ ລ ະ ນ ະ ຊ ານ ດ ສ ຸ ຂ

• ໂ ຮ ງ ໝ ໍ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ທ ີ ່ ປ ະ ຊ ານ ຊ ົ ນ ຄ ວ ບ ຄ ຸ ມ ແ ລ ະ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ທ ຶ ນ ຕ ່ ານ ງ ທ ້ ອ ງ ຖ ິ ່ ນ
• ລ ະ ບ ົ ບ ຢ ານ ກ ່ ອ ງ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ທ ີ ່ ຈ ະ ຮ ັ ບ ປ ະ ກ ັ ນ ຄ ວ ານ ມ ສ ະ ດ ວ ກ ໃ ນ ສ ິ ດ ຂ ອ ງ ທ ຸ ກ ຄ ົ ນ
• ໂ ຄ ງ ການ ສ ຸ ກ ຂ ະ ພ ານ ບ ຂ ອ ງ ແ ມ ່ ແ ລ ະ ເ ດ ັ ກ ນ ້ ອ ຍ ໂ ດ ຍ ໃ ຊ ້ ທ ີ ມ ສ ຸ ກ ຂ ະ ພ ານ ບ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ
• ການ ໃ ຊ ້ telemedicine ດ ້ ວ ຍ ddsAI ສ ຳ ລ ັ ບ ເ ຂ ດ ທ ຸ ລ ກ ັ ນ ດ ານ
• ໂ ຄ ງ ການ ສ ຸ ກ ຂ ະ ພ ານ ບ ທ າ ງ ດ ້ ານ ຈ ິ ດ ໃ ຈ (mental health) ທ ີ ່ ຍ ັ ງ ຂ ານ ດ ແ ຄ ນ

5.3 ຄ ວ ານ ມ ສ ະ ເ ໝ ີ ພ ານ ບ ທ ານ ງ ເ ພ ດ

DDS ຮ ັ ບ ຮ ອ ງ ແ ລ ະ ສ ້ ານ ງ ຄ ວ ານ ມ ສ ະ ເ ໝ ີ ພ ານ ບ ທ ານ ງ ເ ພ ດ ທ ່ ່ ແ ທ ້ ຈ ິ ງ:

• ໃ ນ ທ ຸ ກ micro-ກ ຸ ່ ມ, 50% ຂ ອ ງ ຕ ຳ ແ ໜ ່ ງ ຕ ້ ອ ງ ເ ປ ັ ນ ຜ ູ ້ ຍ ິ ງ ຢ ່ ານ ງ ໜ ້ ອ ຍ ທ ີ ່ ສ ຸ ດ
• ການ ຝ ຶ ກ ອ ົ ບ ຮ ົ ມ ທ ັ ກ ສ ານ ດ ກ ານ ຕ ັ ດ ສ ິ ນ ໃ ຈ ສ ຳ ລ ັ ບ ແ ມ ່ ຍ ິ ງ
• ການ ຮ ່ ວ ມ ທ ຶ ນ ສ ຳ ລ ັ ບ ຜ ູ ້ ປ ະ ກ ອ ບ ການ ທ ີ ່ ເ ປ ັ ນ ຜ ູ ້ ຍ ິ ງ
• ຮ ັ ບ ຮ ອ ງ ຄ ່ ານ ແ ຮ ງ ທ ີ ່ ສ ະ ເ ໝ ີ ກ ັ ນ ສ ຳ ລ ັ ບ ທ ຸ ກ ຄ ົ ນ — ໂ ດ ຍ ກ ານ ຄ ວ ບ ຄ ຸ ມ ໂ ດ ຍ ກ ຸ ່ ມ ຜ ູ ້ ຊ ່ ຽ ວ ຊ ານ DDS

5.4 ການ ຮ ັ ກ ສ ານ ຊ ົ ນ ກ ຸ ່ ມ ນ ້ ອ ຍ ແ ລ ະ ວ ັ ດ ທ ະ ນ ະ ທ ຳ

ລ ານ ວ ມ ີ ຊ ົ ນ ເ ຜ ່ ານ ກ ວ ່ ານ 50 ຊ ານ ດ ພ ັ ນ. DDS ຮ ັ ບ ປ ະ ກ ັ ນ:

• ໂ ຮ ງ ຮ ຽ ນ ທ ີ ່ ສ ອ ນ ໃ ນ ພ ານ ສ ານ ທ ້ ອ ງ ຖ ິ ່ ນ
• ສ ານ ດ ສ ານ ໜ ານ ໃ ນ ລ ະ ດ ັ ບ micro-ກ ຸ ່ ມ ສ ຳ ລ ັ ບ ທ ຸ ກ ຊ ົ ນ ເ ຜ ່ ານ
• ຊ ົ ນ ກ ຸ ່ ມ ນ ້ ອ ຍ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ຄ ວ ານ ມ ຄ ຸ ້ ມ ຄ ອ ງ ໃ ນ ກ ານ ຕ ັ ດ ສ ິ ນ ໃ ຈ ກ ່ ຽ ວ ກ ັ ບ ດ ິ ນ ຂ ອ ງ ຕ ົ ນ
• ຮ ີ ດ ຄ ອ ງ ດ ັ ້ ງ ເ ດ ີ ມ, ສ ານ ດ ສ ານ ໜ ານ ແ ລ ະ ພ ິ ທ ີ ກ ຳ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ການ ຮ ັ ກ ສ ານ ໃ ຫ ້ ເ ຂ ັ ້ ນ ແ ຂ ງ

ບົດທີ 6 — ໂຄງ ການ ສ ິ ່ ງ ແ ວ ດ ລ ້ ອ ມ ແ ລ ະ ພ ລ ັ ງ ງ ານ

6.1 ການ ຄ ຸ ້ ມ ຄ ອ ງ ນ ້ ຳ ແ ລ ະ ພ ລ ັ ງ ງ ານ ໂ ດ ຍ ປ ະ ຊ ານ ຊ ົ ນ

• ກ ຳ ນ ົ ດ ນ ້ ຳ ໜ ັ ກ ເ ຂ ດ ຮ ັ ກ ສ ານ ເ ຂ ດ ລ ຸ ່ ມ ແ ມ ່ ນ ້ ຳ ທ ີ ່ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ຄ ວ ບ ຄ ຸ ມ
• ອ ຸ ດ ໜ ູ ນ ລ ະ ບ ົ ບ ນ ້ ຳ ສ າ ລ ້ ານ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ຂ ະ ໜ ານ ນ ານ ດ ທ ີ ່ ໃ ຊ ້ ພ ລ ັ ງ ງ ານ ທ ຳ ມ ະ ຊ ານ ດ
• ຢ ຸ ດ ການ ສ ້ ານ ງ ເ ຂ ື ່ ອ ນ ໃ ໝ ່ ໂ ດ ຍ ຂ າ ດ ການ ລ ົ ງ ຄ ະ ແ ນ ນ ຂ ອ ງ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ທ ີ ່ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ຜ ົ ນ ກ ະ ທ ົ ບ
• ສ ້ ານ ງ ກ ອ ງ ທ ຶ ນ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ສ ຳ ລ ັ ບ ຄ ຸ ນ ນ ະ ພ ານ ບ ຊ ີ ວ ິ ດ ຈ ານ ກ ໂ ຄ ງ ການ ພ ລ ັ ງ ງ ານ

6.2 ການ ຮ ັ ກ ສ ານ ປ ່ ານ ໄ ມ ້ ແ ລ ະ ຊ ີ ວ ິ ດ ສ ານ ດ

• ຈ ັ ດ ຕ ັ້ ງ ກ ຸ ່ ມ ຊ ່ ຽ ວ ຊ ານ ສ ິ ່ ງ ແ ວ ດ ລ ້ ອ ມ DDS ທ ີ ່ ຕ ຣ ວ ດ ກ ວ ດ ການ ຕ ັ ດ ໄ ມ ້ ທ ຸ ກ ໂ ຄ ງ ການ
• ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ປ ່ ານ ໄ ມ ້ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ທ ຶ ນ ຮ ັ ກ ສ ານ ໂ ດ ຍ ກ ົ ງ ຈ ານ ກ ກ ອ ງ ທ ຶ ນ ລ ະ ດ ັ ບ ຊ ານ ດ ໂ ລ ກ
• ການ ເ ຂ ້ າ ຮ ່ ວ ມ ໂ ຄ ງ ການ ຄ ນ ຣ ີ ດ ິ ດ ຄ ານ ບ ໂ ນ (REDD+) ໂ ດ ຍ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ຜ ົ ນ ປ ະ ໂ ຫ ຍ ດ ໂ ດ ຍ ກ ົ ງ

ບົດທີ 7 — ການ ຈ ັ ດ ຕ ັ້ ງ DDS ໃ ນ ລ ານ ວ: ຂ ັ ້ ນ ຕ ອ ນ ສ ະ ຫ ງ ວ ນ

7.1 ໄ ລ ຍ ານ ທ ີ ່ 1 (ປ ີ 1-2): ການ ວ ານ ງ ລ າ ກ ຖ ານ

• ສ ້ ານ ງ micro-ກ ຸ ່ ມ DDS ທ ຳ ອ ິ ດ ໃ ນ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ທ ີ ່ ສ ະ ໝ ັ ກ ໃ ຈ
• ຝ ຶ ກ ອ ົ ບ ຮ ົ ມ ຜ ູ ້ ນ ຳ ທ ້ ອ ງ ຖ ິ ່ ນ ກ ່ ຽ ວ ກ ັ ບ ລ ະ ບ ົ ບ DDS ແ ລ ະ ວ ິ ທ ີ ການ
• ໃ ຊ ້ ddsAI ສ ້ ານ ງ ຖ ານ ຂ ້ ອ ມ ູ ນ ກ ່ ຽ ວ ກ ັ ບ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ: ຄ ວ ານ ມ ຕ ້ ອ ງ ການ, ຊ ັ ບ ພ ະ ຍ ານ ກ ອ ນ, ບ ັ ນ ຫ ານ
• ທ ົ ດ ສ ອ ບ ລ ະ ບ ົ ບ ກ ານ ລ ົ ງ ຄ ະ ແ ນ ນ ທ ຳ ອ ິ ດ ສ ຳ ລ ັ ບ ຄ ຳ ຖ ານ ມ ທ ້ ອ ງ ຖ ິ ່ ນ

7.2 ໄ ລ ຍ ານ ທ ີ ່ 2 (ປ ີ 3-5): ການ ຂ ະ ຫ ຍ ານ ຍ

• ຂ ະ ຫ ຍ ານ ຍ ໄ ປ ຍ ັ ງ ໂ ຮ ງ ຮ ຽ ນ, ຕ ່ ຳ ບ ຊ ົ ນ ນ ະ ບ ົ ດ ແ ລ ະ ອ ງ ຄ ່ ກ ານ ທ ່ ານ ງ ທ ຸ ລ ກ ິ ດ
• ສ ້ ານ ງ ກ ຸ ່ ມ ຜ ູ ້ ຊ ່ ຽ ວ ຊ ານ ທ ້ ອ ງ ຖ ິ ່ ນ ໃ ນ ດ ້ ານ ກ ານ ສ ຶ ກ ສ ານ, ສ າ ທ ານ ລ ະ ນ ະ ຊ ານ ດ ສ ຸ ຂ, ກ ານ ເ ງ ິ ນ, ກ ານ ປ ່ ານ ໄ ມ ້
• ສ ້ ານ ງ platform ດ ິ ຈ ິ ຕ ອ ລ ລ ານ ວ-DDS: ຮ ອ ງ ຮ ັ ບ ທ ຸ ກ ພ ານ ສ ານ ຊ ົ ນ ເ ຜ ່ ານ
• ຕ ິ ດ ຕ ໍ ່ ກ ຸ ່ ມ ພ ຶ ດ ທ ະ ສ ານ ສ ານ ດ ານ ວ ຽ ດ ຕ ານ ມ, ສ ຳ ນ ັ ກ ງ ານ ສ ິ ດ ທ ິ ມ ະ ນ ຸ ດ, ສ ຳ ນ ັ ກ ງ ານ ທ ູ ດ ເ ພ ື່ ອ ຂ ໍ ຮ ັ ບ ຮ ອ ງ ສ ານ ກ ົ ນ

7.3 ໄ ລ ຍ ານ ທ ີ ່ 3 (ປ ີ 6-10): ການ ປ ົ ກ ຄ ອ ງ ໂ ດ ຍ ປ ະ ຊ ານ ຊ ົ ນ

• ການ ເ ລ ື ອ ກ ຕ ັ ້ ງ ຜ ູ ້ ຕ ານ ງ ໜ ້ ານ DDS ໃ ນ ລ ະ ດ ັ ບ ທ ້ ອ ງ ຖ ີ ່ ນ ໂ ດ ຍ ມ ີ ຫ ລ ່ ຽ ນ ຜ ູ ້ ຕ ານ ງ ໜ ້ ານ ທ ຸ ກ 2 ປ ີ
• ລ ົ ງ ຄ ະ ແ ນ ນ ຜ ່ ານ platform DDS ກ ່ ຽ ວ ກ ັ ບ ນ ະ ໂ ຍ ບ ານ ຍ ລ ະ ດ ັ ບ ຊ ານ ດ ໂ ດ ຍ ສ ຳ ຄ ັ ນ
• ສ ້ ານ ງ ໂ ຕ ແ ບ ບ ສ ຳ ລ ັ ບ ການ ປ ະ ຕ ິ ຮ ູ ບ ລ ະ ດ ັ ບ ຊ ານ ດ ໂ ດ ຍ ກ ົ ງ ກ ັ ບ ຂ ໍ ້ ກ ຳ ນ ົ ດ ລ ານ ວ
• ທ ຸ ກ ໂ ຄ ງ ການ ການ ເ ງ ິ ນ ຊ ານ ດ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ການ ລ ົ ງ ຄ ະ ແ ນ ນ ໂ ດ ຍ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ທ ້ ອ ງ ຖ ິ ່ ນ ກ ່ ອ ນ ດ ຳ ເ ນ ີ ນ ງ ານ

ບົດທີ 8 — ຜ ົ ນ ທ ີ ່ ຄ ານ ດ ວ ານ ງ ໄ ວ ້ ກ ່ ຽ ວ ກ ັ ບ ລ ານ ວ ໂ ດ ຍ DDS

8.1 ໃ ນ 5 ປ ີ ທ ຳ ອ ິ ດ

• ຄ ວ ານ ມ ທ ຸ ກ ຍ ານ ກ ທ ້ ອ ງ ຖ ິ ່ ນ ຫ ລ ຸ ດ ລ ົ ງ 30% ໃ ນ ເ ຂ ດ ທ ີ ່ DDS ດ ຳ ເ ນ ີ ນ ງ ານ
• ທ ຸ ລ ະ ກ ິ ດ ຂ ະ ໜ ານ ນ ້ ອ ຍ 40% ເ ຂ ົ ້ ານ ລ ະ ບ ົ ບ ທ ານ ງ ການ ດ ້ ວ ຍ ການ ຊ ່ ວ ຍ ເ ຫ ລ ື ອ ຂ ອ ງ DDS
• ການ ກ ວ ດ ສ ອ ບ ສ ານ ນ ຍ ານ ໜ ີ ້ ສ ານ ທ ານ ລ ະ ທ ຳ ອ ິ ດ ໃ ຫ ້ ຜ ົ ນ ຂ ້ ອ ມ ູ ນ ທ ີ ່ ປ ະ ຊ ານ ຊ ົ ນ ຮ ູ ້
• micro-ກ ຸ ່ ມ > 500 ກ ຸ ່ ມ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ການ ສ ້ ານ ງ ຕ ັ້ ງ ໃ ນ ທ ຸ ກ ຈ ັ ງ ຫ ວ ັ ດ

8.2 ໃ ນ 10 ປ ີ

• ຂ ່ ານ ຍ ທ ່ ວ ງ ທ ຸ ກ ຍ ານ ກ ລ ຸ ດ ລ ົ ງ ກ ວ ່ ານ 50%
• ດ ັ ດ ຊ ະ ນ ີ ການ ພ ັ ດ ທ ະ ນ ານ ມ ະ ນ ຸ ດ (HDI) ຂ ຶ ້ ນ ຮ ອ ດ ລ ະ ດ ັ ບ ກ ານ ພ ັ ດ ທ ະ ນ ານ ສ ູ ງ
• ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ທ ຸ ກ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ໃ ນ ລ ານ ວ ມ ີ ສ ິ ດ ລ ົ ງ ຄ ະ ແ ນ ນ ທ າ ງ ດ ິ ຈ ິ ຕ ອ ລ
• ລ ານ ວ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ ການ ຮ ັ ບ ຮ ອ ງ ຈ ານ ກ ສ ານ ກ ົ ນ ໂ ລ ກ ໃ ນ ຖ ານ ະ ໂ ຕ ແ ບ ບ «ປ ະ ຊ ານ ທ ິ ປ ະ ໄ ຕ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ»
• ການ ຍ ້ ານ ຍ ໄ ປ ຕ ່ ານ ງ ປ ະ ເ ທ ດ ຫ ລ ຸ ດ ລ ົ ງ ຍ ້ ອ ນ ມ ີ ໂ ອ ກ ານ ດ ໃ ນ ລ ານ ວ

ບົດທີ 9 — ການ ຕ ິ ດ ຕ ໍ ່ ກ ັ ບ DDS: ສ ິ ດ ທ ິ ຂ ອ ງ ທ ຸ ກ ຄ ົ ນ

DDS ເ ປ ີ ດ ກ ວ ້ ານ ງ ສ ຳ ລ ັ ບ ທ ຸ ກ ຄ ົ ນ. ບ ່ ໍ ວ ່ ານ ທ ່ ານ ຢ ູ ່ ໃ ສ, ທ ານ ງ ຊ ຸ ມ ຊ ົ ນ ໃ ດ, ຊ ົ ນ ເ ຜ ່ ານ ໃ ດ — ທ ່ ານ ສ ານ ມ ານ ດ ລ ົ ງ ທ ະ ບ ຽ ນ, ສ ້ ານ ງ micro-ກ ຸ ່ ມ ຫ ລ ື ເ ຂ ົ ້ ານ ຮ ່ ວ ມ ກ ຸ ່ ມ ທ ີ ່ ມ ີ ຢ ູ ່ ແ ລ ້ ວ ໂ ດ ຍ ຜ ່ ານ platform DDS ຢ ່ ານ ງ ໂ ປ ່ ງ ໃ ສ ຢ ່ ານ ງ ສ ົ ມ ບ ູ ນ.

directdemocracys.org — ທ ່ ານ ປ ານ ທ ີ ່ ດ ິ ນ ຂ ອ ງ ທ ່ ານ, ອ ານ ນ ານ ດ ຂ ອ ງ ທ ່ ານ, ຊ ີ ວ ິ ດ ຂ ອ ງ ທ ່ ານ.

ລ ະ ບ ົ ບ ສ ານ ມ ສ ະ ຫ ງ ວ ນ ລ ະ ຫ ັ ດ 3 ຊ ຸ ດ ຮ ັ ບ ປ ະ ກ ັ ນ ວ ່ ານ ທ ຸ ກ ຄ ົ ນ ທ ີ ່ ລ ົ ງ ທ ະ ບ ຽ ນ ເ ປ ັ ນ ຕ ົ ວ ຈ ິ ງ ຢ ່ ານ ງ ໂ ປ ່ ງ ໃ ສ — ປ ້ ອ ງ ກ ັ ນ ການ ທ ຸ ດ ຈ ະ ລ ິ ດ ແ ລ ະ ການ ສ ວ ມ ໂ ຕ ເ ຮ ັ ດ ໂ ດ ຍ ຝ ່ ານ ຍ ທ ີ ່ ບ ່ ໍ ດ ີ.

ບົດ ສ ະ ຫ ລ ຸ ບ — ໂ ລ ກ ທ ີ ່ ດ ີ ກ ວ ່ ານ ສ ຳ ລ ັ ບ ລ ານ ວ ເ ລ ີ ່ ມ ຕ ້ ນ ດ ້ ວ ຍ ທ ່ ານ

ລ ານ ວ ມ ີ ທ ຸ ກ ສ ິ ່ ງ ທ ີ ່ ຈ ຳ ເ ປ ັ ນ ສ ຳ ລ ັ ບ ການ ສ ້ ານ ງ ອ ານ ນ ານ ຄ ົ ດ ທ ີ ່ ສ ັ ນ ຕ ິ ສ ຸ ຂ, ຍ ຸ ດ ຕ ິ ທ ຳ ແ ລ ະ ສ ະ ຫ ງ ວ ນ. ສ ິ ່ ງ ທ ີ ່ ຂ ານ ດ ຢ ູ ່ ຄ ື ໂ ຄ ງ ສ ້ ານ ງ ທ ີ ່ ຕ ົ ວ ຈ ິ ງ, ການ ຕ ັ ດ ສ ິ ນ ໃ ຈ ທ ີ ່ ຕ ົ ວ ຈ ິ ງ ແ ລ ະ ຄ ວ ານ ມ ຮ ່ ວ ມ ມ ື ທ ີ ່ ຕ ົ ວ ຈ ິ ງ ຂ ອ ງ ປ ະ ຊ ານ ຊ ົ ນ.

DirectDemocracyS ໃ ຫ ້ ສ ິ ່ ງ ນ ັ ້ ນ.

«ໃ ນ ເ ວ ລ ານ ທ ີ ່ ປ ະ ຊ ານ ຊ ົ ນ ຕ ັ ດ ສ ິ ນ ໃ ຈ ດ ້ ວ ຍ ຕ ົ ນ ເ ອ ງ, ໃ ນ ເ ວ ລ ານ ທ ີ ່ ຄ ວ ານ ມ ຮ ູ ້ ແ ລ ະ ຂ ້ ອ ມ ູ ນ ຢ ູ ່ ໃ ນ ມ ື ທ ຸ ກ ຄ ົ ນ, ໃ ນ ເ ວ ລ ານ ທ ີ ່ ຊ ັ ບ ສ ົ ມ ບ ັ ດ ຂ ອ ງ ປ ະ ເ ທ ດ ຢ ູ ່ ໃ ນ ມ ື ຂ ອ ງ ຊ າ ວ ລ ານ ວ — ຫ ຼ ັ ງ ຈ ານ ກ ນ ັ ້ ນ ລ ານ ວ ຈ ະ ຮ ຸ ່ ງ ເ ຮ ື ອ ງ ຢ ່ ານ ງ ແ ທ ້ ຈ ິ ງ»

DirectDemocracyS — directdemocracys.org

ລ ານ ວ ສ ານ ມ ານ ດ — ລ ານ ວ ຕ ້ ອ ງ ໄ ດ ້ ຮ ັ ບ